ຄວາມຄິດຂອງຜູ້ຂ້າຕໍ່ກັບວັນດິນບໍລິເວນນໍ້າໂລກ

 

english button

ທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, 1 ກຸມພາ 2017

ວັນທີ 2 ກຸມພາຂອງທຸກໆປີ ແມ່ນ ວັນດິນບໍລິເວນນໍ້າໂລກ. ວັນດັ່ງກ່າວເປັນວັນລະນຶກເຖິງການລົງນາມຮັບຮອງເອົາສົນທິສັນຍາຣາມຊາວ່າດ້ວຍດິນບໍລິເວນນໍ້າ ໃນວັນທີ 2 ກຸມພາ 1971. ຕັ້ງແຕ່ປີ 1997 ເປັນຕົ້ນມາຂອງທຸກໆປີ, ອົງການຈັດຕັ້ງຂອງລັດຖະບານ ແລະ ຊຸມຊົນ ໄດ້ດຳເນີນການປູກຈິດສຳນຶກໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນກ່ຽວກັບຄຸນຄ່າ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງດິນບໍລິເວນນໍ້າ ໃນວັນດັ່ງກ່າວ. ສົນທິສັນຍາຣາມຊາ ຖືກຕັ້ງຊື່ຕາມຊື່ເມືອງຂອງປະເທດອິຣ່ານ ເຊິ່ງເປັນເມືອງທີ່ສົນທິສັນຍາດັ່ງກ່າວໄດ້ຮັບການລົງນາມ.  

 

Xavier Bouan FAO wetland in Beung Kiat Nong Champassak resized

ປະຊາຊົນຢູ່ເຂດດິນບໍລິເວນນໍ້າ ບຶງຂຽດໂງ້ງ, ແຂວງຈຳປາສັກ. ຮູບພາບ: FAO Lao PDR/Xavier Bouan

ຄົນລຸ້ນພໍ່ມັກເລົ່າສູ່ຟັງວ່າ ເມື່ອຂີ່ຊ້າງຜ່າບຶງຂ້ຽດໂງ້ງ ຫຼື ບຶງພະໂພ, ອອນຊອນແຕ່ເຫັນເຕົ່າກົນໝົ້ມອອກແຕ່ປ່າຜືມາຫາແລວທີ່ຊ້າງຜ່ານ. ຫວ່າງບໍ່ດົນມານີ້, ທ່ານ ສຸກກະເສີມ ໂພທິສານ ແລະ ທ່ານ ກິແດງ ທໍາມະວົງ, ທັງສອງທ່ານນີ້ແມ່ນອາດີດຮອງເຈົ້າແຂວງໆສະຫວັນນະເຂດ, ກໍ່ໄດ້ເລົ່າສູ່ຟັງວ່າຢູ່ເຂດບໍລິເວນ ນໍ້າຂັງເຊຈໍາພອນ ຍັງມີສັດນໍ້າ, ສັດເລືອຄານ ແລະ ສັດເຄິ່ງບົກເຄຶ່ງນໍ້າຢູ່ຫຼາຍຊະໜິດ. ໃນບັນດາສັດນໍ້າກໍ່ມີ ປາທຸກຊະໜິດທີ່ມັກນໍ້າເວີນແລະດິນຕົມເຊັ່ນ: ປາດຸກ, ປາຄໍ່, ປາປົກ, ປາຂາວ, ປາກະເດີດ, ປາຊິວ, ປາເຊືອມ, ປາກະແຍງ, ປາຕອງ, ປາສູດ. ນອກຈາກປາແລ້ວກໍ່ຍັງມີ ປາຝາອອງ, ອ່ຽນ, ກະປູ, ກຸ້ງ, ຫອຍ, ກີ້, ກ້ວງ ແລະ ແມງປະເພດຕ່າງໆ ເຊັ່ນແມງດາ, ແມງເກັດເຕົ່າ, ແມງອີດ, ແມງລະງໍ້າ...ໃນບັນດາສັດເລືອຄານ ກໍ່ມີ ແຂ້ນໍ້າຈືດ, ເຫ້ຍ, ແລນ, ເຕົ່າທຸກຊະໜິດ, ກະທ້າງແລະງູ. ໃນຈໍາພວກສັດເຄີ່ງບົກເຄິ່ງນໍ້າ ກໍ່ມີ ກົບ, ຂຽດທຸກຊະໜິດ ແລະ ອື່ງ. ທ່ານ ອາດີດຮອງເຈົ້າແຂວງທັງສອງທ່ານຍັງເວົ້້າຕື່ມອີກວ່າ ນອກຈາກຝູງສັດທີ່ກ່າວມາແລ້ວນັ້ນຍັງມີຝູງລີງອີກຢ່າງຫຼວງຫຼາຍທີ່ອາໄສຢູ່ຕາມຕົ້ນໄມ້ລຽບແຄມນໍ້າ.
ດັ່ງນັ້ນ, ຜູ້ຂ້າຈຶ່ງມີຄວາມພາກພູມໃຈຫຼາຍທີ່ສຸດເມື່ອຮູ້ວ່າ ປະເທດລາວຂອງພວກເຮົາໄດ້ເຂົ້າເປັນພາຄີປະເທດທີ 160 ຂອງສົນທິສັນຍາດັ່ງກ່າວຕັ້ງແຕ່ເດືອນກັນຍາປີ 2010 ເປັນຕົ້ນມາ, ໃນປະຈຸບັນມີພາຄີທັງໝົດ 169 ປະເທດ. ຄວາມພາກພູມໃຈຂອງຜູ້ຂ້າໄດ້ທະວີຄູນຂຶ້ນຫຼາຍເທົ້າຕົວເມື່ອຮູ້ໃນອາທິດທີ່ຜ່ານມານີ້ວ່າ ກະຊວງຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາຍແລະສິ່ງແວດລ້ອມຈະຮ່ວມກັບອົງການອາຫານແລະການກະເສດຂອງສະຫະປະຊາຊາດ ສ້າງໂຄງການຊ່ວຍເຫຼືອຊຸມຊົນທີ່ຢູ່ໃນ ສອງເຂດເຂດດິນບໍລິເວນນໍ້າຂັງທີ່ ສໍາຄັນຂອງ ສປປລາວ ຄື: ເຂດເຊຈໍາພອນ ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ ແລະເຂດຂຽດໂງ້ງ ແຂວງຈໍາປາສັກ, ໃຫ້ສາມາດປັບຕົວເຂົ້າກັບຜົນກະທົບຈາກສະພາບການປ່ຽນແປ່ງຂອງພູມອາກາດ ແລະ ເພື່ອປະກອບສ່ວນສ້າງເຄື່ອງມືການທໍາມາຫາກິນທີ່ໝັ້ນຄົງໃຫ້ເຂົາເຈົ້າດ້ວຍຮູບການຟື້ນຟູ ແລະ ບໍລິຫານແບບຍືນຍົງ ທັງ 2 ເຂດ ດັ່ງກ່າວທີ່ມີຄວາມສໍາຄັນລະດັບໂລກສໍາລັບ ສົນທິສັນຍາຣາມຊາ.
ຜູ້ຂ້າຫວັງຢ່າງຍິ່ງວ່າໂຄງການໃນສອງເຂດດັ່ງກ່າວຈະສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ຄົນລຸ້ຫຼັງໄດ້ສໍາພັດກັບຄວາມເລົ່າຂານຂອງຄົນລຸຸ້ນພໍ່ຂອງຜູ້ຂ້າແລະຂອງທ່ານອາດີດຮອງເຈົ້າແຂວງທີ່ທັງສອງ. ຄວາມມຸ້ງຫວັງທີ່ກວ້າງໄກກວ່ານັ້ນກໍ່ຄືຢາກເຫັນການນໍາເອົາຜົນສໍາເລັດຈາກໂຄງການໃນສອງເຂດທົດລອງນີ້ຜັນຂະຫຽາຍໄປເຖິງ ເຂດດິນບໍລິເວນນໍ້າຂັງທັງໝົດຢູ່ປະເທດລາວຂອງພວກເຮົາ.
ທັງນັ້ນກໍ່ເພາະວ່າເຂດດິນບໍລິເວນນໍ້າຂັງມີຄວາມສໍາຄັນຫຼາຍຕໍ່ລະບົບນີເວດ, ຕໍ່ເສດຖະກິດແລະຕໍ່ປະເພນີການດໍາຊີວິດຂອງຊາວລາວເຮົາ. ເພ່ື່ອບໍ່ເປັນການຍຶດຍາວໂພດ, ຜູ້ຂ້າຈະຂໍຍົກແຕ່ ຄວາມສໍາຄັນຕໍ່ຝຸງສັດນໍ້າໃນໄຮ່ນາແລະຫ້ວຍຮ່ອງ ແລະຄວາມສໍາຄັນຕໍ່່ລະບົບອຸທົກກະສາດ. ເຂດດິນບໍລິເວນນໍ້າຂັງມີຄວາມສໍາຄັນຕໍ່ຝຸງສັດນໍ້າໃນໄຮ່ນາແລະຫ້ວຍຮ່ອງ ກໍ່ເພາະວ່າເມື່ອຮອດທ້າຍລະດູຝົນໂດຍແມ່ນບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກເປັນນິມິດໝາຍ, ຝູງປາແລະສັດນໍ້າອື່ນໆທີ່ຢູ່ຕາມໄຮ່ນາ, ຕາມບວກຕາມໜອງແລະຮ່ອງຫ້ວຍໄດ້ຕ່າວມາຫາບຶງແລະໜອງທີ່ມີນໍ້າຂັງຕະຫຼອດລະດູແລ້ງເພື່ອເປັນບ່ອນອາໄສແລະລີ້ຊ່ອນ. ເມື່ອຮອດລະດູຝົນ, ມີນໍ້າໃນໄຮ່ນາ ແລະ ຕາມບວກຕາມໜອງ, ຝູງປາແລະສັດນໍ້າເຫຼົ່ານັ້ນກໍ່ກະຈ່າຍກັນຈາກເຂດດິນບໍລິເວນນໍ້າຂັງໄປສູ່ໄຮ່ນາ, ບວກ, ໜອງແລະຮ່ອງຫ້ວຍ. ສໍາລັບຄວາມສໍາຄັນຕໍ່ລະບົບອຸທົກກະສາດກໍ່ຄືວ່າໃນລະດູຝົນ ເຂດດິນບໍລິເວນນໍ້າຂັງເປັນບ່ອນພັກນໍ້າເພື່ອບໍ່ໃຫ້ນໍ້າໄຫຼໄປສູ່ແມ່ນໍ້າໃຫຍ່ແບບກະທັນຫັນ ໂດຍທໍາລາຍທຸກຢ່າງທີ່ຂີດຂວາມທາງເດີນຂອງມັນ. ເມື່ອຕົກເຖິງລະດູແລ້ງ ເຂດດິນບໍລິເວນນໍ້າຂັງກໍ່ມີນໍ້າເພື່ອບໍາລຸງຮັກສາລະບົບນິເວດໃນເຂດນັ້ນ.
ທັງໝົດທີ່ກ່າວມານີ້ເປັນພຽງສ່ວນໜຶ່ງຂອງຄວາມສໍາຄັນຂອງເຂດດິນບໍລິເວນນໍ້າຂັງ, ດັ່ງນັ້ນຜູ້ຂ້າຈຶ່ງຂໍຊົມ ເຊີຍລັດຖະບານທີ່ເຂົ້າເປັນພາຄີຂອງສົນທິສັນຍາໃນປີ 2010 ແລະ ກະຊວງຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາຍແລະສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ອົງການອາຫານແລະການກະເສດທີ່ມີທິດສ້າງໂຄງການຊວ່ຍເຫຼືອຊຸມຊົນທີ່ໄດ້ປົກປັກຮັກສາແລະທີ່ເອົາການດໍາລົງຊີວິດຕິດພັນກັບເຂດດິນບໍລິເວນນໍ້າຂັງ ຫຼື ດິນທາມ ແລະ ບຶງ (wetland) ທັງສອງເຂດຄື: ເຂດເຊຈໍາພອນ ເເລະ ເຂດຂຽດໂງ້ງ ຢ່າງສຸດອົກສຸດໃຈ.

ບົດຄວາມນີ້ຂຽນໂດຍທ່ານ ທ່ານ ປອ. ສີສະຫຼຽວ ສະແຫວງສຶກສາ, ປະທານສະມາຄົມສົ່ງເສີມການພັດທະນາສັງຄົມຊາວຊົນນະບົດ ແລະ ຜະລິດຕະພັນຊາວນາລາວ. ທ່ານຈົບການສຶກສາປະລິນຍາເອກດ້ານພູມສາດ ແລະ ເຄີຍເປັນສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ສະໄໝທີ 7 (2011-2016).

ສຳລັບຂໍ້ມູນເພີ່ມຕື່ມ, ຕິດຕໍ່:

ກະຊວງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ
ຄອນສະຫວັນ ຫຼວງຣາດ
ຜູ້ປະສານງານໂຄງການລະດັບຊາດ
ໂຄງການປັບຕົວຕໍ່ກັບການປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດໃນດິນບໍລິເວນນໍ້າ
ມືຖື: +856 20 22231200
ຫ້ອງການ: +856 21 219354
ອີ-ເມວ: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

ອົງການອາຫານ ແລະ ການກະເສດແຫ່ງ ສປຊ
ຊາເວຍ ບູນ
ທີ່ປຶກສາດ້ານວິຊາການ, ໂຄງການປັບຕົວຕໍ່ກັບການປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດໃນດິນບໍລິເວນນໍ້າ
ມືຖື: +856 20 22235604
ຫ້ອງການ: +856 21 413205
ອີເມວ: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

ອົງການອະນຸລັກທຳມະຊາດສາກົນ
ຫ້ອງການປະຈຳ ສປປ ລາວ
ພຸດສາຄອນ ອຸ່ນຈິດ
ຫົວໜ້າຫ້ອງການ
ຫ້ອງການ: +856 21 417455
ອີ-ເມວ: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Sustainable Development Goals

E SDG Poster Tabloid resized

Look at our Exposure photo stories

Exposure screenshot resized

Watch the new film by UN in Lao PDR, 'This is Development'

SDG film thumbs

Read our new UN brochure

Follow the conversation

UN in Lao PDR

RT @UNFPA_Thailand: Thailand, UNFPA, Lao PDR are celebrating success in strengthening Lao midwifery educators in the past 6 months under th…