ລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ ເປັນອຸປະສັກຕໍ່ການພັດທະນາ

ການຫຼຸດພົ້ນອອກຈາກສະຖານະພາບປະເທດດ້ອຍພັດທະນາ ມີຄວາມກ່ຽວພັນແນວໃດ ຕໍ່ກັບມໍລະດົກຕົກທອດຈາກສົງຄາມຂອງ ສປປ ລາວ 

ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, 4 ເມສາ   2018
english button

ເມື່ອບໍ່ດົນມານີ້, ສປປ ລາວ ໄດ້ບັນລຸເງື່ອນໄຂ ແລະ ມາດຕະຖານ ໃນການຫຼຸດພົ້ນອອກຈາກສະຖານະພາບປະເທດດ້ອຍພັດທະນາ ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນນັ້ນ, ສປປ ລາວ ໄດ້ບັນລຸສອງໃນສາມເງື່ອນໄຂຂອງການຫຼຸດພົ້ນອອກຈາກສະຖານະພາບປະເທດດ້ອຍພັດທະນາຄື: ຍອດລາຍໄດ້ແຫ່ງຊາດຕໍ່ຫົວຄົນ ແລະ ດັດຊະນີຊັບສິນມະນຸດ ແລະ ທີ່ມໍ່ໆມານີ້ແມ່ນກໍາລັງຈະກ້າວສູ່ການບັນລຸເກນມາດຖານດັດຊະນີຄວາມອ່ອນໄຫວດ້ານເສດຖະກິດ. ນີ້ເປັນຄວາມສຳເລັດທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ ທີ່ຄາດວ່າຈະນໍາເອົາອະນາຄົດທີ່ສົດໃສ່ມາສູ່ປະເທດ ແລະ ປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ ແຕ່ວ່າ ໃນຂະນະດຽວກັນ ກໍບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າ ພວກເຮົາຈະຕ້ອງໄດ້ຢຸດເຊົາພຽງເທົ່ານີ້ ເນື່ອງຈາກວ່າ ສປປ ລາວ ຍັງຈະຕ້ອງໄດ້ຮັກສາລະດັບການພັດທະນາໃຫ້ດີຂຶ້ນໄປເລື້ອຍໆ ເພື່ອໃຫ້ບັນລຸການຫຼຸດພົ້ນອອກຈາກສະຖານະພາບປະເທດດ້ອຍພັດທະນາຕາມລະດັບຄາດໝາຍທີ່ວາງໄວ້ທີ່ແທ້ຈິງ. 

ເງື່ອນໄຂການຫຼຸດພົ້ນອອກຈາກສະຖານະພາບປະເທດດ້ອຍພັດທະນາ ມີຄວາມກ່ຽວພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນຕໍ່ກັບບັນຫາລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ (ລບຕ) ທີ່ເປັນອຸປະສັກຕໍ່ການພັດທະນາຂອງ ສປປ ລາວ. ລະເບີດຫຼາຍລ້ານໜ່ວຍທີ່ຖິ້ມໃສ່ແຜ່ນດິນລາວຕະຫຼອດຫຼາຍທົດສະວັດທີ່ຜ່ານມາ ຍັງຕົກຄ້າງຢູ່ຕາມພື້ນທີ່ຕ່າງ,ສາມາດແຕກຂຶ້ນໄດ້ ແລະ ສ້າງຄວາມເສຍຫາຍໃຫ້ແກ່ປະເທດຊາດ. 

Photo: UN Lao PDR 

ປະຊາຊົນສ່ວນໃຫຍ່ຂອງ ສປປ ລາວ ອາໄສການເຮັດກະສິກຳໃນການດຳລົງຊີວິດ,ແຕໃນຫຼາຍພື້ນທີ່ພັດຍັງມີ ລບຕຕົກຄ້າງຢູ່ເປັນຈໍານວນຫຼາຍ, ສ້າງຄວາມຢ້ານກົວໃຫ້ປະຊາຊົນໃນເວລາເຮັດນາຮົ້ວສວນ,, ກີດຂວາງເຂົາເຈົ້າໃນການປູກເຂົ້າເພື່ອລ້ຽງຊີບຄອບຄົວ ສົ່ງຜົນໃຫ້ບໍ່ສາມາດຫູຸດພົ້ນອອກຈາກຄວາມທຸກຍາກໄດ້.  

ນອກຈາກນັ້ນ, ລບຕ ຍັງສົ່ງຜົນກະທົບໂດຍກົງຕໍ່ກັບເສດຖະກິດຂອງປະເທດເຮົາ ເນື່ອງຈາກວ່າ ດິນທີ່ມີ ລບຕຕົກຄ້າງ ແມ່ນບໍ່ສາມາດນຳໃຊ້ເຂົ້າໃນການພັດທະນາດ້ານອຸດສາຫະກຳ, ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ການກໍ່ສ້າງພື້ນຖານໂຄງລ່າງໄດ້ຢ່າງເຕັມສ່ວນ;ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນ, ຜູ້ຖືກເຄາະຮ້າຍຈາກ ລບຕ ກໍ່ຍັງປະເຊີນໜ້າກັບອຸປະສັກໃນການເຂົ້າເຖິງຕະຫຼາດແຮງງານ ເນື່ອງຈາກວ່າ ເຂົາເຈົ້າ ບໍ່ມີເຄືອຂ່າຍແຜນງານພິເສດໃດໆ ທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ເຂົາເຈົ້າ ເພື່ອປະກອບສ່ວນຕໍ່ການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງລວມຍອດຜະລິດຕະພັນພາຍໃນໄດ້ ແລະ ການຂົນສົ່ງສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການຕ່າງໆທີ່ນອນຢູ່ໃນພື້ນທີ່ທີ່ມີ ລບຕຕົກຄ້າງນັ້ນ ກໍ່ຍັງເປັນສິ່ງທ້າທາຍອີກປະກາານໜຶ່ງເຊັ່ນດຽວກັນ.

ເດັກນ້ອຍ ຜູ້ທີ່ເປັນຊັບສິນທີ່ມີຄ່າທີ່ສຸດຂອງຊາດ ໃນອະນາຄົດ ກໍ່ມີຄວາມສ່ຽງ ໃນເວລາທີ່ເຂົາເຈົ້າເຮັດກິດຈະກໍາຕ່າໆ ຫຼື ແລ່ນຫຼິ້ນໃນບໍລິເວນພື້ນທີ່ໆບໍ່ໄດ້ຜ່ານການກວດກູ້ ລບຕ ມາກ່ແນ ຫຼື ໃນເວລາທີ່່ເຂົາເຈົ້າເຂົ້າປ່າເພື່ອໄປຊອກຫາອາຫານ. ເດັກນ້ອຍທີ່ເປັນພິການຍ້ອນ ລບຕ ຕ້ອງໄດ້ໂຈະການຮຽນ ເນື່ອງຈາກຂາດພື້ນຖານໂຄງລ່າງ, ມີຄວາມກົດດັນທາງດ້ານອາລົມ ແລະ ອາຍສັງຄົມ. ນອກຈາກນັ້ນ, ໂຮງຮຽນ ແລະ ຖະໜົນຫົນທາງ ກໍ່ບໍ່ສາມາດສ້າງຂື້ນໄດ້ ຍ້ອນມີ ລບຕ ກີດຂວາງການກໍ່ສ້າງ. 

ການຊອກຫາວິທີແກ້ໄຂ ແລະ ວິທີການໃໝ່ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາ ລບຕ ຍັງເປັນຄວາມພະຍາຍາມຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຂອງ  ສປປ ລາວ, ຊຶ່ງສະແດງອອກ ຄື: ລັດຖະບານໄດ້ສ້າງຕັ້ງ ໂຄງການເກັບກູ້ລະເບີດແຫ່ງ ສປປ ລາວ ຂຶ້ນ ໃນປີ 1996 ແລະ ໄດ້ສ້າງຕັ້ງອົງການປະສານງານແກ້ໄຂບັນຫາ ລບຕຂຶ້ນ ທີ່ມີຊື່ວ່າ: ຄະນະກຳມະການຄຸ້ມຄອງແຫ່ງຊາດ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ ທີ່ຕົກຄ້າງຢູ່ ສປປ ລາວ ໃນປີ 2006. ທັັກສະດ້ານວິຊາການຂອງສອງອົງການຈັດຕັ້ງດັ່ງກ່າວ ໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງເປັນກ້າວໆຕະຫຼອດຫຼາຍປີທີ່ຜ່ານມາ. 

ຕະຫຼອດໄລຍະທີ່ຜ່ານມາ ຂະແໜງການແກ້ໄຂບັນຫາ ລບຕ ໄດ້ມີການສ້າງນະໂຍບາຍ ແລະ ເອກະສານສຳຄັນຕ່າງໆຂຶ້ນ ເພື່ອເປັນບ່ອນອີງໃນການແກ້ໄຂບັນຫາ ລບຕ, ເຊິ່ງລວມມີແຜນຍຸດທະສາດແຫ່ງຊາດ ໃນການແກ້ໄຂບັນຫາ ລບຕ ຢູ່ ສປປ ລາວ ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ເສັ້ນທາງກ້າວສູ່ຄວາມປອດໄພ II” ແລະ ໄດ້ມີການປະກາດຮັບຮອງເປົ້າໝາຍການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ອັນດັບທີ 18 “ຊີວິດທີ່ປອດໄພຈາກລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ”, ຊຶ່ງກໍ່ໄດ້ມີການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດມາໄລຍະໜຶ່ງແລ້ວດ້ວຍຄວາມເອົາໃຈໃສ່

ໃນປະຈຸບັນນີ້, ການປ່ຽນແປງໃນທາງບວກຂອງຂະແໜງການແກ້ໄຂບັນຫາ ລບຕ ແມ່ນເຫັນໄດ້ຊັດເຈນ ເນື່ອງຈາກວ່າຫຼາຍອົງການປະຕິບັດງານແກ້ໄຂບັນຫາ ລບຕ ມີການນຳໃຊ້ວິທີການສຳຫຼວດໂດຍອີງໃສ່ຂໍ້ມູນຫຼັກຖານ ລບຕ ເພື່ອກວດກູ້ ລບຕ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ຈຳນວນ ລບຕ ທີ່ຖືກພົບເຫັນ ເພີ່ມຂຶ້ນເປັນສີ່ເທົ່າຕົວ ແລະ ເຮັດໃຫ້ການກວດກູ້ ລບຕ ສຳເລັດໄວຂຶ້ນກວ່າເກົ່າ. ຕັ້ງແຕ່ເລີ່ມປະຕິບັດວິທີການສໍາຫຼວດດັ່ງກ່າວແຕ່ປີ 2015 ເປັນຕົ້ນມາ, ປະຈຸບັນນີ້ ພວກເຮົາມີພື້ນທີ່ ລບຕ ຕົກຄ້າງໃນຖານຂໍ້ມູນ ທັງໝົດ ຈຳນວນ 60,000 ເຮັກຕາ.

ຈຳນວນຜູ້ບາດເຈັບ ແລະ ເສຍຊີິວິດຈາກ ລບຕ ໄດ້ຫຼຸດລົງເຖິງ85 ເປີເຊັນ ໃນຫຼາຍທົດສະຫວັດທີ່ຜ່ານມາ. ປະຈຸບັນ, ຜູ້ບາດເຈັບ ແລະ ເສຍຊີວິດຈາກ ລບຕ ແມ່ນຫຼຸດລົງຕໍ່າກວ່າ 50 ຄົນ ໃນແຕ່ລະປີ, ຊຶ່ງກໍ່ເປັນຕົວເລກທີ່ຕໍ່າກວ່າຄາດໝາຍທີ່ຕັ້ງໄວ້ໃນແຜນຍຸດທະສາດແຫ່ງຊາດຄື 75 ຄົນ.ໃນປີ 2017,  ມີຈຳນວນອຸບັດຕິເຫດຈາກ ລບຕ ເກີດຂຶ້ນ 19 ຄັ້ງ, ຊຶ່ງກໍ່ຖືວ່າເປັນຕົວເລກ ທີ່ລົງເກືອບສິບເທົ່າຕົວຂອງຈຳນວນຕົວເລກອຸບັດເຫດທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນປີ 2008.. ຕົວເລກດັ່ງກ່າວເປັນຕົວເລກທີ່ຫຼຸດຕໍ່າສຸດຄັ້ງທີສອງໃນທົດສະຫວັດທີ່ຜ່ານມາ. ຈຳນວນອຸບັດຕິເຫດ 19 ຄັ້ງນັ້ນ ໄດ້ສົ່ງຜົນໃຫ້ມີຜູ້ໄດ້ຮັບບາດເຈັບ ແລະ ເສຍຊີວິດຈາກ ລບຕ ທັງໝົດ 41 ຄົນ ແລະ ຖືໄດ້ວ່າເປັນຕົວເລກທີ່ຕໍ່າທີ່ສຸດ ຕັ້ງແຕ່ສົງຄາມສິ້ນສຸດລົງ. 

 Photo: UN Lao PDR

ການໂຄສະນາສຶກສາຄວາມສ່ຽງຈາກ ລບຕ ແມ່ນເຂົ້າເຖິງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ ໄດ້ຫຼາຍຂ ແລະ ກວ້າງຂວາງຂຶ້ນກວ່າທີ່ເຄີຍມີມາໂດຍຜ່ານປຶ້້ມອ່ານ ແລະ ວິທະຍຸ, ເດັກນ້ອຍ ແລະ ຜູ້ໃຫຍ່ ໄດ້ຮຽນຮູ້ວິທີການດຳລົງຊີວິດທ່າມກາງອັນຕະລາຍຈາກ ລບຕ. ໃນປີ 2017, ປະຊາຊົນຫຼາຍກວ່າ 250,000 ຄົນ (ເຄິ່ງໜຶ່ງແມ່ນ ເດັກນ້ອຍ) ໃນ 516 ບ້ານ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກິດຈະກຳປູກຈິດສຳນຶກກ່ຽວກັບຄວາມສ່ຽງຈາກ ລບຕ ລວມໄປເຖິງການສະແດງລະຄອນຕຸກກະຕາ, ບົດເພັງ ແລະ ການຫຼິ້ນເກມຕ່າງໆ. ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນ, ການໂຄສະນາສຶກສາຄວາມສ່ຽງຈາກ ລບຕ ຜ່ານຫຼັກສູດການຮຽນ-ການສອນວິຊາ ລບຕ ຢູ່ໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ລາຍການວິທະຍຸ ກໍ່ມີຄວາມຕ້ອງການເຊັ່ນດຽວກັນ ເນື່ອງຈາກວ່າ ມັນສາມາດເຂົ້າເຖິງບັນດາກຸ່ມຄົນເປົ້າໝາຍທີ່ອາໄສຢູ່ໃນບັນດາບ້ານທີີທີ ລບຕ ຕົກຄ້າງ ໄດ້ເປັນຢ່າງດີ.

ສໍາລັບເປົ້າໝາຍການພັດທະນາແບບຍືນຍົງທີ 18 ນັ້ນແມ່ນປະກອບມີ 3 ຄາດໝາຍສູ້ຊົນ ຄີື:, ການໂຄສະນະສຶກສາຄວາມສ່ຽງຈາກ ລບຕ, ການຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ຖືກເຄາະຮ້າຍ ແລະ ການກວດກູ້ ລບຕ, ຊຶ່ງການທີ່ເຮົາຈະເນັ້ນໃສ່ຄາດໝາຍໃດຄາດໝາຍໜຶ່ງພຽງຢ່າງດຽວເທົ່ານັ້ນ ເຫັນວ່າຍັງບໍ່ທັນມີການດຸ່ນດ່ຽງໄດ້ຢ່າງເໝາະສົມ ໂດຍສະເພາະແມ່ນການເນັ້ນໃສ່ການກວດກູ້ ນັ້ນພຽງຢ່າງດຽວນັ້ນເຫັນວ່າຍັງບໍ່ທັນພຽງພໍ ເນື່ອງຈາກວ່າ ອີກ 2 ຄາດໝາຍ ຄື:  ການໂຄສະນະສຶກສາຄວາມສ່ຽງຈາກ ລບຕ, ການຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ຖືກເຄາະຮ້າຍ ແມ່ນປະຕິບັດໄດ້ໜ້ອຍ ແລະ ຍັງມີສິ່ງທ້າທາຍຫຼາຍປະການ ທີ່ພວກເຮົາຕ້ອງໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ປະຕິບັດຕື່ມຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ແນໃສ່ບັນລຸຄາດ    ໝາຍດ້ານໆພາຍໃນປີ 2030. 

ດ້ວຍເຫດນີ້, ລັດຖະບານ ສປປ ລາວ ແລະ ອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ເພື່ອການພັດທະນາ ປະຈຳ ສປປ ລາວ ຈິ່ງຈະໄດ້ສືບຕໍ່ຮ່ວມມືກັນເພື່້ອແກ້ໄຂບັນຫາ ລບຕ ແນໃສ່ຫຼຸດຜ່ອນຜົນກະທົບຈາກ ລບຕ ຢູ່ ສປປ ລາວ ແລະ ຮັບປະກັນໃຫ້ຂະບວນການໃນການນໍາເອົາປະເທດຫຼຸດພົ້ນອອກຈາກສະຖານະພາບປະເທດດ້ອຍພັດທະນາດຳເນີນໄປໄດ້ດ້ວຍດີ. 

 

*ບົດຄວາມເຫັນຮ່ວມລະຫວ່າງ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງແຮງງານ ແລະ ສະຫວັດດີການສັງຄົມ, ປະທານຄະນະກຳມະການຄຸ້ມຄອງແຫ່ງຊາດ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ ທີ່ຕົກຄ້າງຢູ່ ສປປ ລາວ ແລະ ຜູ້ຕາງໜ້າອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ເພື່ອການພັດທະນາ ປະຈຳ ສປປ ລາວ

 

ສຳລັບຂໍ້ມູນເພີ່ມຕື່ມ, ກະລຸນາຕິດຕໍ່:

ທ່ານນາງ ອິດິໂກ ຮາໂມສ-ໂຊໂລ

ຊ່ຽວຊານດ້ານການສື່ສານ, ສປຊ ປະຈຳ ສປປ ລາວ

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

ໂທ.: 021 267 778

ມືຖື: 020 7717 7913

 

 

Sustainable Development Goals

SDG film Dee lead pic

Follow the conversation

Look at our photo stories

Exposure screenshot resized

Read our new brochure